tarihçe

Amorium (Hisar), Ankara’nın 170 km. güneybatısında, Afyonkarahisar’ın 70 km. kuzeydoğusunda ve Emirdağ İlçesi’nin 12 km. doğusunda yer alan ve M.Ö. 2000’li yıllardan itibaren Hitit, Phryg, Yunan, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kesintisiz yerleşim görmüş antik kenttir. Kent, Yukarı Şehir ve Aşağı Şehir olarak iki başlık altında değerlendirilmektedir. Yukarı Şehir, höyüğün kenarlarında hala izleri görülebilen Bizans dönemi sur duvarlarıyla, Asağı Şehir’de bütün şehri kuşattığı takip edilebilen bir koruma (sur) duvarıyla çevrilidir.

Amorium’un, Roma Senatosu tarafından bölgede kendi parasını basma izni verilen ilk şehirler arasında oluşu, M.Ö. 1. yüzyıl başlarında Doğu Phrygia’da önemli bir pozisyonda olduğunu göstermektedir. Geç Roma şehrinin önemli bir özelliği ise İmparator Zenon (474-491) dönemine tarihlenen sur duvarlarıdır. M.S.640 yılından itibaren Amorium Anadolu’da Bizans ordusunun askeri karargahı ve sonra da Anatolikon Thema’sının (eyelet) başkenti olmuştur. Bizans Dönemi’nde yaşanan Karanlık Çağ boyunca Amorium Arap saldırılarına karşı Bizans topraklarının korunmasında güçlü bir kale görevi görmüştür. M.S. 838 yılında Harun Reşid’in oğlu Mutasım’ın (833-842) ordusu tarafından kuşatılan, M.S. 931’de Tarsus Emir’i tarafından ateşe verilen kent kazılardan elde edilen verilere göre M.S.10. ve 11. yüzyıllarda askeri ve stratejik önemini yeniden kazanmıştır. M.S. 1116’da Amorium’un Selçukluların elinde olduğu bilinmektedir.

Amorium’da ilk çalışmalar, 1987 yılında Prof. Dr. R. Martin Harrison tarafından bir yüzey araştırması ile başlamıştır. “Amorium Kazıları Projesi” 1993-2009 yılları arasında Dr. Chris Lightfoot tarafından devam ettirilmiştir. 2013 yılında Amorium kazı çalışmaları T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı onayı ile Afyonkarahisar Müzesi Başkanlığında ve Anadolu Üniversitesi’nden Prof. Dr. Zeliha Demirel Gökalp’in Bilimsel Danışmanlığında sürdürülmüştür. 2014 yılından itibaren kazı çalışmaları Bakanlar Kurulu’nun kararı ile Anadolu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zeliha Demirel Gökalp’in kazı başkanlığında devam etmektedir.

Amorium'un 838 Yılında işgali(Madrid SkyLitzes Kroniği. fol59v

Amorium'un 838 Yılında işgali(Madrid SkyLitzes Kroniği. fol59v

Amorium'un 838 Yılında işgali(Madrid SkyLitzes Kroniği. fol59v

Amorium'un 838 Yılında işgali(Madrid SkyLitzes Kroniği. fol59v